Ανθρακικό Αποτύπωμα κατά ISO 14064-1 – Εθνικός Κλιματικός Νόμος

Η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα για τις επιχειρήσεις, τόσο λόγω των νομοθετικών απαιτήσεων όσο και των προσδοκιών της αγοράς, των πελατών και των επενδυτών. Το πρώτο βήμα για τη μείωσή τους είναι ο αξιόπιστος υπολογισμός τους, δηλαδή η μέτρηση του ανθρακικού αποτυπώματος.

Ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος (ν. 4936/2022) υποχρεώνει συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων (μεταξύ άλλων εισηγμένες εταιρείες, πιστωτικά ιδρύματα, ασφαλιστικές εταιρείες, παρόχους ενέργειας, τηλεπικοινωνιών και μεταφορών, καθώς και μεγάλες αλυσίδες λιανικής) να υποβάλλουν έως τις 31 Οκτωβρίου κάθε έτους Έκθεση Ανθρακικού Αποτυπώματος στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ). Η μη συμμόρφωση επιφέρει χρηματικό πρόστιμο για κάθε ημέρα καθυστέρησης.

Οι εκπομπές υπολογίζονται σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο Παράρτημα ΙΙΙ της Σύστασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2013/179/ΕΕ, το πρότυπο ISO 14064-1 και το Greenhouse Gas Protocol (GHG Protocol).

Λίγα λόγια για το Ανθρακικό Αποτύπωμα

Τα αέρια του θερμοκηπίου εκπέμπονται από την παραγωγή και την κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών. Το ανθρακικό αποτύπωμα είναι μια έννοια που χρησιμοποιείται για τον ποσοτικό προσδιορισμό των επιπτώσεων μιας δραστηριότητας, ενός ατόμου ή μιας χώρας στην κλιματική αλλαγή. Είναι το σύνολο των κυριότερων αερίων του θερμοκηπίου (CO₂, CH₄, N₂O, HFCs, PFCs, SF₆ και NF₃), εκφρασμένων ως ισοδύναμο διοξειδίου του άνθρακα (CO₂eq), που εκλύονται στην ατμόσφαιρα από οργανισμούς, διαδικασίες, προϊόντα ακόμα και εκδηλώσεις.

Η περίοδος αναφοράς για τη μέτρηση του ανθρακικού αποτυπώματος θα πρέπει να είναι 12 μήνες και ιδανικά να αντιστοιχεί με το οικονομικό έτος. Αν ο υπολογισμός πραγματοποιείται για πρώτη φορά, επιλέγεται η πιο πρόσφατη περίοδος 12 μηνών για την οποία υπάρχουν τα κατάλληλα δεδομένα.

Υπολογισμός Ανθρακικού Αποτυπώματος

Ο υπολογισμός του ανθρακικού αποτυπώματος βασίζεται σε 3 Πεδία Εφαρμογής (Scopes):

• Πεδίο Εφαρμογής 1 – Άμεσες εκπομπές: εκπομπές από δραστηριότητες υπό τον πλήρη έλεγχο της εταιρείας/οργανισμού.
• Πεδίο Εφαρμογής 2 – Έμμεσες εκπομπές ενέργειας: κυρίως από την ηλεκτρική ενέργεια που χρησιμοποιεί η εταιρεία/οργανισμός.
• Πεδίο Εφαρμογής 3 – Άλλες έμμεσες εκπομπές: εκπομπές από δραστηριότητες που δεν βρίσκονται υπό τον πλήρη έλεγχο της εταιρείας αλλά συνεργαζόμενων φορέων (μετακινήσεις προσωπικού, προμηθευτές κ.λπ.).

 

Τι είναι το πρότυπο ISO 14064-1;

Το ISO 14064-1 είναι ένα εθελοντικό πρότυπο που μπορεί να εφαρμοστεί σε όλες ανεξαιρέτως τις επιχειρήσεις. Αφορά οργανισμούς που στοχεύουν στην καλύτερη παρακολούθηση και μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, προς βελτίωση του ανθρακικού τους αποτυπώματος. Η κλιματική αλλαγή έχει αναγνωριστεί ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη, οι επιχειρήσεις και οι πολίτες.

Το ISO 14064-1 επικεντρώνεται στη μέτρηση, τη διαχείριση και την εκπόνηση Έκθεσης Ανθρακικού Αποτυπώματος για τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου (Greenhouse Gas – GHG), η οποία επαληθεύεται ως προς την ορθότητά της από Διαπιστευμένο Φορέα Πιστοποίησης. Η Έκθεση Ανθρακικού Αποτυπώματος περιλαμβάνει:

• Προσδιορισμό λειτουργικών και οργανωτικών ορίων της επιχείρησης: ορίζει τις δραστηριότητες της επιχείρησης που εμπεριέχουν εκπομπές αερίων θερμοκηπίου και τα όριά τους.
• Μεθοδολογία υπολογισμού των εκπομπών: καθορίζει τις τεχνικές για την καταγραφή των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG).
• Διασφάλιση διαφάνειας και συγκρισιμότητας: παρέχει τις βάσεις για αξιόπιστες και συγκρίσιμες δηλώσεις εκπομπών.

 

Γιατί χρειάζεστε την πιστοποίηση ISO 14064-1;

Η πιστοποίηση βοηθά τους οργανισμούς να αποδεικνύουν τη δέσμευσή τους για βιωσιμότητα και περιβαλλοντική ευθύνη, προσφέροντας τα εξής οφέλη:

• Μείωση εκπομπών GHG: εντοπισμός ευκαιριών για περιορισμό των εκπομπών, με βάση ένα ακριβές αρχικό αποτύπωμα άνθρακα (έτος βάσης).
• Ενεργειακή και λειτουργική βελτίωση: ανάπτυξη στρατηγικών για μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και του κόστους και, κατά συνέπεια, των εκπομπών GHG.
• Ενίσχυση περιβαλλοντικής επίδοσης: υιοθέτηση καλών πρακτικών που προάγουν την αειφορία.
• Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα: βελτίωση της εικόνας της εταιρείας ως προς τις περιβαλλοντικές της δεσμεύσεις, δημιουργώντας εμπιστοσύνη στους πελάτες και τους εταίρους.

Με τη συμμόρφωση προς το πρότυπο, οι οργανισμοί ενισχύουν τη διαφάνεια των περιβαλλοντικών τους επιδόσεων και συνεισφέρουν στην παγκόσμια προσπάθεια για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Γενικά οφέλη από τον υπολογισμό και την πιστοποίηση του ανθρακικού αποτυπώματος

• Κάλυψη υποχρεωτικής νομοθεσίας και αποφυγή προστίμων (Εθνικός Κλιματικός Νόμος).
• Δυνατότητα συμμετοχής σε σύστημα εμπορίας ρύπων.
• Υπολογισμός του ανθρακικού αποτυπώματος και δυνατότητα μείωσής του, συμβάλλοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη.
• Βελτίωση της περιβαλλοντικής εικόνας και της φήμης της εταιρείας.
• Βελτίωση της περιβαλλοντικής συνείδησης.
• Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε αγορές όπου οι πελάτες και οι συνεργάτες δίνουν έμφαση στη βιωσιμότητα.

 

Τα βασικά στάδια για την επαλήθευση της Έκθεσης Ανθρακικού Αποτυπώματος από τον Φορέα Πιστοποίησης

1. Συμπλήρωση αίτησης πιστοποίησης και παραρτήματος
2. Ανασκόπηση αίτησης
3. Σύναψη σύμβασης με τον φορέα πιστοποίησης
4. Στρατηγική ανάλυση
5. Ανάλυση ρίσκου
6. Έκδοση πλάνου και προγράμματος επαλήθευσης
7. Διενέργεια επαλήθευσης και καταγραφή τυχόν αποκλίσεων
8. Διορθωτικές ενέργειες, εφόσον απαιτούνται
9. Τεχνικός έλεγχος
10. Έκδοση δήλωσης επαλήθευσης από τον φορέα πιστοποίησης

 

Ποιοι πρέπει να επιδιώξουν την επαλήθευση με το ISO 14064-1;

Η επαλήθευση είναι κατάλληλη για κάθε οργανισμό που θέλει:

• Να υπολογίζει και να μειώνει το ανθρακικό του αποτύπωμα.
• Να ανταποκρίνεται στις κανονιστικές απαιτήσεις και στις αυξανόμενες πιέσεις από την αγορά και τους πελάτες για περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
• Να προετοιμάζεται για συμμετοχή σε προγράμματα εμπορίας και μείωσης εκπομπών ή να συμμορφώνεται με εθελοντικά ή νομοθετικά προγράμματα.

Η επαλήθευση σύμφωνα με το ISO 14064-1 είναι κατάλληλη τόσο για μεγάλες όσο και για μικρές επιχειρήσεις. Παρέχει ένα ευέλικτο και προσαρμόσιμο πλαίσιο για τη μέτρηση και τη διαχείριση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ανεξάρτητα από το μέγεθος ή τον τομέα δραστηριότητας της επιχείρησης.

Οι υπηρεσίες μας

Στο πλαίσιο του υπολογισμού και της διαχείρισης του ανθρακικού αποτυπώματος παρέχουμε:

• Μεθοδολογία υπολογισμού ανθρακικού αποτυπώματος με πεδία εφαρμογής 1, 2 και 3 (Scope 1 / Scope 2 / Scope 3).
• Κατάρτιση και χρήση σχετικών εργαλείων, προτύπων και ερωτηματολογίων.
• Εκπαίδευση σε μεθοδολογίες και εργαλεία.
• Υποστήριξη στη διαδικασία συλλογής δεδομένων.
• Εκπόνηση της Έκθεσης υπολογισμού του ανθρακικού αποτυπώματος.
• Προτεινόμενα μέτρα μείωσης άνθρακα (Σχέδιο Μείωσης Άνθρακα), Ανάλυση Κόστους – Ωφέλειας (ΑΚΩ), πιθανές ευκαιρίες χρηματοδότησης κ.ά.
• Ετήσια παρακολούθηση μετά την 1η Έκθεση υπολογισμού.
• Προετοιμασία για πιστοποίηση βάσει των απαιτήσεων του ISO 14064-1.
• Συμμόρφωση με την Οδηγία (ΕΕ) 2022/2464 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρείες (CSRD).