Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης κατά ISO 14001 / EMAS

Η Περιβαλλοντική Διαχείριση ορίζεται ως η ικανότητα μιας επιχείρησης να ελέγξει με αποτελεσματικό τρόπο το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα, εφαρμόζοντας ένα σύνολο επιχειρηματικών διαδικασιών κα πρακτικών που θα βελτιώνει συνεχώς τις περιβαλλοντικές επιδόσεις της.

Το ISO 14001 είναι το Διεθνές Πρότυπο που αποτελεί οδηγό για κάθε επιχείρηση που επιθυμεί να προσδιορίσει τις περιβαλλοντικές πλευρές και επιπτώσεις της και να διαμορφώσει τις πρακτικές της για τη μείωση αυτών των επιπτώσεων. Βοηθά την επιχείρηση να διαμορφώσει σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων, να παρακολουθεί τη συμμόρφωση με τις νομοθετικές απαιτήσεις και να οργανώσει τους πόρους της σχετικά. Το πρότυπο αυτό απαιτεί αξιολόγηση και βελτίωση των περιβαλλοντικών μέτρων που λαμβάνει μια επιχείρηση, οργάνωση των σχετικών διαδικασιών της, ευαισθητοποίηση του προσωπικού της και συμμόρφωσή της με την περιβαλλοντική νομοθεσία.
Το πρότυπο αναφέρεται στα χαρακτηριστικά ενός συστήματος Διαχείρισης Περιβαλλοντικών Θεμάτων, από πλευράς επιχείρησης και όχι στην πραγματική απόδοση / αξιολόγησή της για την περιβαλλοντική επιβάρυνση (ακριβώς όπως τα πρότυπα σειράς ISO 9000, αναφέρονται στο Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας και όχι στην ποιοτική στάθμη των προϊόντων). Η συμμόρφωση προς το πρότυπο δεν είναι βέβαια υποχρεωτική, αλλά οι συμμορφούμενες εταιρείες μπορούν είτε να δηλώνουν γραπτά αυτή τη συμμόρφωση είτε να επιδιώξουν “πιστοποίηση” (certification / registration) από τον κατάλληλο οργανισμό. Ο σκοπός του προτύπου είναι να υποστηρίξει την προστασία του περιβάλλοντος, σε ισορροπία με τις κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες.

Τα οφέλη από την εφαρμογή ενός Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης, συνοψίζονται στα ακόλουθα:

• Συμμόρφωση με την περιβαλλοντική νομοθεσία.
• Αναγνώριση και αξιολόγηση των κινδύνων για το περιβάλλον, που παρουσιάζονται από την δραστηριότητα της εταιρείας και συστηματική διαχείρισή τους.
• Βελτιστοποίηση στη διαχείριση των πόρων (κατανάλωση ενέργειας και νερού, ανάλωση πρώτων υλών).
• Περιορισμός των αρνητικών επιδράσεων στο περιβάλλον: μείωση των αποβλήτων (αερίων, στερεών, υγρών) και αύξηση των ενεργειών ανακύκλωσης.
• Μείωση του λειτουργικού κόστους, μέσω της ορθής διαχείρισης των πόρων.
• Εμπορικό πλεονέκτημα – εργαλείο μάρκετινγκ, αύξηση της ανταγωνιστικότητας.
• Ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών και της κοινωνίας για την προστασία του περιβάλλοντος και κατά συνέπεια,
• Βελτίωση της δημόσιας εικόνας και φήμης της επιχείρησης.

   
Το πρότυπο ISO 14001 μπορεί να εφαρμοσθεί σε κάθε επιχείρηση ανεξάρτητα από το μέγεθός της ή τον τύπο των δραστηριοτήτων της. Η εφαρμογή του προτύπου ISO 14001 από μια επιχείρηση οδηγεί στην απόκτηση του σχετικού πιστοποιητικού, κατόπιν επιθεώρησης που διενεργεί ένας Φορέας Πιστοποίησης και μπορεί να αναπτυχθεί παράλληλα ή να συμπληρώσει ένα άλλο Σύστημα Διαχείρισης, δημιουργώντας ένα Σύστημα Ολικής Διαχείρισης Ποιότητας, Περιβάλλοντος, ΥΑΕ, Ασφάλειας Πληροφοριών, κλπ.

Τι είναι το EMAS;

Το EMAS (Eco-Management and Audit Scheme – Κοινοτικό Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Ελέγχου) είναι εθελοντικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θεσπίστηκε με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1221/2009, για οργανισμούς κάθε μεγέθους και τομέα που επιθυμούν να αξιολογούν, να βελτιώνουν και να δημοσιοποιούν τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις. Το EMAS ενσωματώνει όλες τις απαιτήσεις του προτύπου ISO 14001 και προσθέτει:

• Αρχική Περιβαλλοντική Ανασκόπηση όλων των περιβαλλοντικών πτυχών των δραστηριοτήτων του οργανισμού.
• Τεκμηριωμένη απόδειξη της συμμόρφωσης με την ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία.
• Ενεργό συμμετοχή των εργαζομένων στη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων.
• Μέτρηση και παρακολούθηση βασικών δεικτών περιβαλλοντικής επίδοσης (ενέργεια, υλικά, νερό, απόβλητα, χρήση γης και βιοποικιλότητα, εκπομπές).
• Σύνταξη και δημοσιοποίηση Περιβαλλοντικής Δήλωσης, με την οποία ο οργανισμός ενημερώνει με διαφάνεια το κοινό και τους ενδιαφερόμενους για τις περιβαλλοντικές του επιδόσεις.

Πώς επαληθεύεται το EMAS;

Το EMAS δεν πιστοποιείται με την κλασική έννοια, αλλά επαληθεύεται. Ένας Περιβαλλοντικός Επαληθευτής, δηλαδή Φορέας Πιστοποίησης διαπιστευμένος για το EMAS, ελέγχει την Περιβαλλοντική Ανασκόπηση, το Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης, τους εσωτερικούς ελέγχους και τη συμμόρφωση με τη νομοθεσία, και επικυρώνει την Περιβαλλοντική Δήλωση. Στη συνέχεια ο οργανισμός υποβάλλει αίτηση καταχώρισης στον αρμόδιο φορέα, που στην Ελλάδα είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και εγγράφεται στο ευρωπαϊκό μητρώο EMAS, αποκτώντας το δικαίωμα χρήσης του λογοτύπου EMAS.

Η πλήρης επαλήθευση επαναλαμβάνεται κάθε τρία χρόνια (κάθε τέσσερα για τους μικρούς οργανισμούς), ενώ η επικαιροποιημένη Περιβαλλοντική Δήλωση επικυρώνεται κάθε χρόνο (κάθε δύο χρόνια για τους μικρούς οργανισμούς).

Υποστηρίζουμε τους οργανισμούς σε όλα τα στάδια: από την Περιβαλλοντική Ανασκόπηση και την ανάπτυξη του Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης, μέχρι τη σύνταξη της Περιβαλλοντικής Δήλωσης και την επιτυχή επαλήθευση και καταχώριση στο EMAS.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα Συστήματα Διαχείρισης, ανατρέξτε στην ενότητα Ενημερωτικά.